ABD ORDUSU IRAK’TAN ÇEKİLDİ: ASKERİ VARLIK SONA ERDİ

Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, ABD ile Irak arasında Eylül 2024’te varılan mutabakat doğrultusunda ABD ve koalisyon güçlerinin çekilme sürecinin tamamlandığını bildirdi. Washington, Irak’a eğitim ve istihbarat desteğini sürdüreceğini belirtirken ülkedeki güvenlik sorunlarının çözümündeki birincil sorumluluğun artık Irak hükümetinde olduğunu açıkladı.

PENTAGON ÇEKİLMEYİ RESMEN DUYURDU

Iraklı bir hükümet kaynağının ABD askeri güçlerinin ülkeden tamamen ayrıldığını açıklamasının ardından Washington’dan da resmi açıklama geldi. Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, ABD ve koalisyon güçlerinin Irak’tan çekilme sürecinin tamamlandığını duyurdu.

Parnell, kararın ABD ile Irak’ın Eylül 2024’te yaptığı ortak açıklama ve Washington’ın ulusal çıkarları doğrultusunda uygulandığını belirtti. Irak ile ABD, askeri güçlerin ülkeden çekilmesine yönelik takvim konusunda 2024 yılında anlaşmaya varmıştı. Çekilme sürecinden önce Irak’ta yaklaşık 2 bin 500 ABD askeri bulunuyordu.

“BİRİNCİL SORUMLULUK ARTIK IRAK HÜKÜMETİNE AİT”

Pentagon, ABD askerlerinin ayrılmasının ardından Irak’ın güvenliğinin sağlanmasında ülkenin kendi güvenlik güçlerinin ön plana çıkacağını açıkladı. Parnell, Peşmerge ve Kuzey Irak’taki diğer güvenlik unsurları dahil Irak Güvenlik Güçlerinin ülkenin güvenliğini sağlaması ve DEAŞ kalıntılarına karşı mücadeleye öncülük etmesinin beklendiğini söyledi.

ABD’nin Irak’a eğitim ve istihbarat desteğini sürdüreceğini belirten Parnell, DEAŞ kalıntıları ve İran yanlısı milisler dahil Irak’ın karşı karşıya bulunduğu güvenlik sorunlarının çözümündeki birincil sorumluluğun Irak hükümetinde olduğunu ifade etti.

ABD: GÜÇLÜ VE EGEMEN BİR IRAK’I DESTEKLİYORUZ

ABD’nin terörle mücadele konusundaki çalışmalarını sürdüreceğini belirten Pentagon Sözcüsü, Washington’ın sınırlarını güvence altına alan, halkını koruyan ve ABD ile ticari, diplomatik ve güvenlik alanındaki iş birliğini geliştiren egemen bir Irak’ı desteklediğini söyledi.

ABD 2003’TE IRAK’I İŞGAL ETMİŞTİ

ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri, 20 Mart 2003’te Irak’a yönelik askeri harekatı başlattı. Operasyon sonucunda Saddam Hüseyin yönetimi devrildi. Savaşın ilk aşamasında Bağdat yoğun bombardımana maruz kalırken ABD’nin “Şok ve Dehşet” olarak adlandırdığı hava harekatı askeri hedeflerin yanı sıra Irak’ın altyapısında da ağır hasara neden oldu.

İşgal ve sonrasında yaşanan çatışmalar, mezhep şiddeti ve güvenlik krizleri Irak’ta büyük insani kayıplara ve kitlesel göçe yol açtı. Savaşın toplam can kaybına ilişkin farklı araştırmalarda önemli ölçüde değişen rakamlar ortaya konuldu.

2011’DE ÇEKİLDİLER, 2014’TE GERİ DÖNDÜLER

ABD’nin Irak’taki ilk büyük askeri varlığı 18 Aralık 2011’de tamamlanan çekilmeyle sona erdi. Dönemin ABD Başkanı Barack Obama, yaklaşık dokuz yıllık savaş boyunca 4 bin 400 ABD askerinin hayatını kaybettiğini, yaklaşık 32 bin askerin yaralandığını ve savaşın ABD’ye 1 trilyon doların üzerinde maliyet oluşturduğunu açıklamıştı.

Ancak ABD askerlerinin Irak’taki yokluğu uzun sürmedi. DEAŞ’ın 2014 yılında Irak ve Suriye’de geniş bir alanı kontrol altına almasının ardından ABD güçleri, Irak hükümetinin talebi üzerine DEAŞ’la mücadele amacıyla yeniden ülkeye döndü. Sonraki yıllarda ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon, Irak güvenlik güçlerine eğitim, istihbarat ve operasyonel destek sağladı.

EBU GUREYB VE KÖTÜ MUAMELE SKANDALLARI

Irak Savaşı’nın en tartışmalı başlıklarından biri de ABD güçlerinin kontrolündeki gözaltı merkezlerinde yaşanan kötü muameleler oldu. Özellikle Ebu Gureyb Cezaevi’ndeki tutuklulara yönelik işkence ve aşağılayıcı muamelelerin ortaya çıkması dünya çapında tepkiye neden oldu.

Human Rights Watch, 2003-2005 döneminde Irak’taki farklı ABD gözaltı tesislerinde dayak, ölüm tehdidi, aşırı soğuğa maruz bırakma, aşağılama ve psikolojik baskı dahil ciddi kötü muamele iddialarını belgeledi.

IRAK’TAN “EGEMENLİK BAYRAMI” KARARI

Irak hükümeti, ABD askeri güçlerinin ülkeden ayrılmasını “Egemenlik Bayramı” adı altında resmi bayram ilan etti. ABD askerlerinin çekilmesi için belirlenen takvimin 30 Eylül’de sona ermesiyle Irak’ta dört günlük resmi tatil döneminin başlayacağı açıklandı.

Böylece 2003’teki ABD öncülüğündeki işgalle başlayan, 2011’deki çekilmenin ardından DEAŞ tehdidi nedeniyle 2014’te yeniden şekillenen ABD’nin Irak’taki askeri varlığında yeni bir dönem başladı.