AVRUPA’NIN 6. NESİL SAVAŞ UÇAĞI PROJESİ İPTAL EDİLDİ

The Guardian’ın haberine göre projede yaşanan liderlik mücadelesi, tasarım konusundaki anlaşmazlıklar ve şirketler arasındaki yetki kavgası ortaklığın sona ermesine neden oldu. Fransa yeni nesil savaş uçağını kendi imkanlarıyla geliştirmeye hazırlanırken Almanya için İngiltere, İtalya ve Japonya’nın yürüttüğü GCAP programı yeni seçenek haline geldi.

FRANSA VE ALMANYA ORTAKLIĞI SONA ERDİ

Fransa ve Almanya, 2018 yılında başlattıkları Geleceğin Muharebe Hava Sistemi programıyla Avrupa’nın yeni nesil hava gücünü oluşturmayı planlıyordu. FCAS kapsamında altıncı nesil bir savaş uçağının yanı sıra insansız hava araçları ve bunların birlikte çalışmasını sağlayacak gelişmiş sistemlerin geliştirilmesi hedefleniyordu. Ancak iki ülke arasındaki anlaşmazlıklar projenin ilerlemesini engelledi ve programın iptal edilmesiyle sonuçlandı.

DASSAULT VE AIRBUS ARASINDA LİDERLİK KAVGASI

Projenin önündeki en büyük sorunlardan biri Fransız Dassault Aviation ile Almanya merkezli Airbus Savunma ve Uzay arasındaki yetki paylaşımı oldu. İki şirketin programdaki liderlik, teknoloji ve üretim sorumlulukları konusunda anlaşamaması Fransa ile Almanya arasındaki görüş ayrılıklarını derinleştirdi.

UÇAĞIN TASARIMINDA DA ANLAŞAMADILAR

İki ülkenin askeri ihtiyaçlarının farklı olması da FCAS programında sorun yarattı. Uçak gemilerine sahip Fransa, deniz kuvvetlerinde de kullanılabilecek daha hafif ve uçak gemisine uygun bir savaş uçağı talep etti. Uçak gemisi bulunmayan Almanya’nın ihtiyaçları ise farklı bir tasarımı gerektirdi. Bu durum ortak bir uçak üzerinde anlaşılmasını zorlaştırdı.

MOTOR ORTAKLIĞI DA SONA ERDİ

Projede yaşanan son kırılmalardan biri motor geliştirme çalışmalarında gerçekleşti. Fransız Safran, Alman MTU Aero Engines ile yürüttüğü ortak motor geliştirme çalışmasını sonlandırdı. Motor programındaki ortaklığın bitmesi, FCAS'ın geleceğine yönelik anlaşmazlıkların daha da büyümesine neden oldu.

FRANSA YOLA TEK BAŞINA DEVAM EDECEK

FCAS'ın iptal edilmesinin ardından Fransa kendi savaş uçağı programına yöneldi. Dassault Aviation CEO'su Éric Trappier, Fransa'nın yeni nesil savaş uçağını tek başına geliştirebilecek kapasiteye sahip olduğunu açıkladı. Dassault, program kapsamında geliştirilecek ilk gösterim uçağını en geç 2031 yılında havalandırmayı hedefliyor.

Sektör uzmanları Fransa'nın tamamen sıfırdan yeni bir platform geliştirmek yerine Rafale üzerinden ilerleyebileceğini ifade ediyor. Bu senaryoda daha gelişmiş elektronik sistemlere sahip ve hayalet insansız hava araçlarıyla birlikte görev yapabilecek yeni nesil bir “Super Rafale” konsepti gündeme gelebilir.

ALMANYA İÇİN TEMPEST SEÇENEĞİ

Almanya'nın önündeki seçeneklerden biri İngiltere, İtalya ve Japonya tarafından yürütülen Küresel Muharebe Hava Programı GCAP'a katılmak. Tempest olarak da bilinen yeni nesil savaş uçağı programının 2035 hedefi doğrultusunda geliştirilmesi planlanıyor.

Almanya'nın GCAP'a dahil olması durumunda projedeki statüsünün nasıl olacağı ise netleşmedi. Berlin'in kurucu ortaklarla aynı seviyede söz sahibi olup olmayacağı veya daha sınırlı üretim payına sahip bir ortak olarak programa katılıp katılmayacağı konusunda henüz karar bulunmuyor. İngiliz ve İtalyan tarafı Almanya'nın sağlayabileceği finansal kaynağa olumlu yaklaşırken yeni bir ortağın karar süreçlerini uzatmasından ve 2035 hedefini etkilemesinden endişe ediyor.

AVRUPA 1980’LERDE DE AYNI AYRILIĞI YAŞADI

FCAS'ın sona ermesi Avrupa savaş uçağı programlarında geçmişte yaşanan ayrılığı yeniden gündeme getirdi. Fransa, 1980'lerde ortak Avrupa savaş uçağı çalışmalarından ayrılarak kendi Rafale programını başlatmıştı. Almanya ve İngiltere'nin de aralarında bulunduğu diğer Avrupa ülkeleri ise daha sonra Eurofighter Typhoon'u geliştirmişti.