GOOGLE YAPAY ZEKA ÇİPLERİNİ UZAYA GÖNDERİYOR: İLK TEST 1 EKİM’DE

SpaceX Falcon 9 roketiyle gerçekleştirilecek görevde Google’ın dört TPU çipi ilk kez uzaya çıkacak. Şirket; işlemcilerin radyasyona, yüksek sıcaklık değişimlerine ve fırlatma sırasında oluşan yoğun kuvvetlere karşı dayanıklılığını test edecek.

PROJECT SUNCATCHER UZAYA TAŞINIYOR

Google, geçtiğimiz yıl duyurduğu Project Suncatcher projesi kapsamında yapay zeka hesaplamalarının uzayda gerçekleştirilebilmesi üzerinde çalışıyor. Projenin uzun vadeli hedefi, güneş enerjisinden yararlanan ve lazer bağlantıları aracılığıyla birbirleriyle iletişim kuran uydu kümeleri oluşturarak büyük ölçekli yapay zeka iş yüklerini yörüngede çalıştırmak.

Şirketin paylaştığı verilere göre alçak Dünya yörüngesindeki uydular, Dünya üzerindeki güneş enerjisi sistemlerine kıyasla sekiz kata kadar daha fazla güneş enerjisi üretebilecek. Google, bu sistemle yapay zeka modellerinin çalıştırılması için gereken yüksek enerji ihtiyacını ve karasal veri merkezlerinin çevresel etkilerini azaltmayı hedefliyor.

DÖRT TPU ÇİPİ İLK KEZ UZAYA ÇIKACAK

Google’ın ilk prototip uydusu, havacılık ve uzay şirketi Planet Labs ile birlikte geliştirildi. Uydu, SpaceX’in 1 Ekim’de gerçekleştireceği Transporter-18 ortak uydu taşıma görevi kapsamında Falcon 9 roketiyle fırlatılacak.

Görev kapsamında Google’a ait dört TPU çipi ilk kez uzaya gönderilecek. Çiplerin fırlatma aşamasından başlayarak yörüngedeki çalışma koşullarına kadar farklı testlerden geçirilmesi planlanıyor.

10 KAT YER ÇEKİMİ KUVVETİNE KARŞI TEST EDİLECEK

Yaklaşık 10 dakika sürecek roket yolculuğunda oluşan yoğun titreşimlerin ve yer çekiminin 10 katına ulaşan kuvvetlerin TPU çipleri üzerindeki etkileri ölçülecek. Bazı bileşenlerin fırlatma sırasında yer çekiminin 50 ila 100 katına ulaşabilen kuvvetlere maruz kalabileceği belirtiliyor.

Uydu yörüngeye ulaştığında ise güneş olayları ve kozmik ışınlardan kaynaklanan radyasyonun elektronik devreler ile veri bütünlüğü üzerindeki etkileri incelenecek.

TPU ÇİPLERİ RADYASYON TESTİNDEN GEÇTİ

Google, Trillium TPU işlemcilerini daha önce Crocker Nükleer Laboratuvarı’nda proton ışınına maruz bırakarak test etti. Şirketin açıkladığı sonuçlara göre işlemciler, beş yıllık bir uzay görevinde karşılaşabilecekleri tipik radyasyon dozunun üzerindeki seviyelere dayanmayı başardı.

Gerçek yörünge testiyle birlikte çiplerin uzay ortamındaki performansı ve radyasyonun uzun süreli çalışma üzerindeki etkileri incelenecek.

UZAYDA SOĞUTMA İÇİN ÖZEL SİSTEM

Google’ın test edeceği konulardan biri de TPU çiplerinin uzayda nasıl soğutulacağı olacak. Uzay boşluğunda hava akışıyla soğutma yapılamaması nedeniyle şirket, işlemcilerin oluşturduğu ısıyı uzaklaştırmak için ısı boruları ve radyatörlerden meydana gelen bir sistem geliştirdi.

Termal vakum odalarında test edilen soğutma sisteminin gerçek yörünge koşullarındaki performansı da 1 Ekim’de başlayacak görev kapsamında ölçülecek.

2027’DE İKİ UYDU DAHA GÖNDERİLECEK

Google, Project Suncatcher çalışmalarının bir sonraki aşamasında 2027 yılında iki uyduyu daha yörüngeye yerleştirmeyi planlıyor. Bu görevlerde yüksek bant genişliğine sahip lazer iletişim sistemleri test edilecek.

Lazer bağlantılarının kullanılmasıyla gelecekte birden fazla uydunun birbirine bağlanması ve büyük yapay zeka iş yüklerinin uydu kümeleri tarafından birlikte işlenmesi hedefleniyor.

Uzay tabanlı veri merkezleri üzerinde çalışan şirketler arasında Google’ın yanı sıra Starcloud ve SpaceX de bulunuyor. Starcloud, Kasım 2025’te Nvidia H100 GPU’yu yörüngeye gönderirken SpaceX de uzay tabanlı yapay zeka altyapısına yönelik çalışmalarını gündemine aldı.