GRÖNLAND ANLAŞMASINDA YENİ DÖNEM: ARKTİK GÜVENLİĞİNDE NATO ÖNE ÇIKACAK

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, ABD, Danimarka ve Grönland arasında hazırlanan yeni güvenlik anlaşmasının Arktik bölgesindeki sorumluluğu yalnızca Washington veya Kopenhag’a bırakmayacağını açıkladı. Rasmussen, güvenliğin büyük ölçüde NATO çerçevesinde ele alınacağını belirtirken, anlaşmanın ayrıntıları henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.

“ARKTİK BÖLGESİYLE BÜYÜK ÖLÇÜDE NATO İLGİLENECEK”

Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için New York’ta bulunan Rasmussen, Danimarka basınına yaptığı açıklamada Grönland konusunda ABD ile yürütülen görüşmeleri değerlendirdi. Anlaşmadan memnun olduklarını belirten Rasmussen, Arktik güvenliğinin yalnızca Danimarka ve ABD’nin sorumluluğunda olmayacağını söyledi.

Rasmussen, yeni güvenlik düzenlemesini anlatırken, “Arktik bölgesiyle ilgilenen büyük ölçüde NATO olacaktır.” ifadesini kullandı. Danimarkalı Bakan, anlaşmanın içeriğine ilişkin daha fazla ayrıntı vermedi. Anlaşmanın BM Genel Kurulu kapsamında New York’ta imzalanması planlanıyor.

TRUMP’IN AÇIKLAMALARI GRÖNLAND’DA ENDİŞE YARATMIŞTI

Rasmussen, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a ilişkin daha önce yaptığı açıklamaların bölgede yaşayanlar arasında endişeye yol açtığını da belirtti. Danimarka Dışişleri Bakanı, varılan anlaşmanın ardından Grönland halkının geleceğe daha güvenli bakmasını umduklarını söyledi.

Trump ise 18 Eylül’de yaptığı açıklamada ABD’nin Danimarka ve Grönland ile anlaşmaya vardığını duyurmuş ve anlaşmanın Washington’a Grönland’daki güvenlik ihtiyaçları üzerinde “kalıcı kontrol” sağlayacağını savunmuştu. Trump ayrıca ABD’nin bölgede askeri varlığını genişleteceğini ve Washington’ın onayı olmadan ABD’nin rakiplerinin Grönland’da üs veya askeri varlık oluşturamayacağını açıklamıştı.

DANİMARKA: EGEMENLİK KIRMIZI ÇİZGİMİZ

Danimarka yönetimi ise anlaşmayı Trump’tan farklı bir çerçevede anlatıyor. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmada Danimarka Krallığı’nın egemenliği, toprak bütünlüğü ve Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkına ilişkin “kırmızı çizgilerin” korunduğunu söyledi.

Frederiksen, anlaşmanın ayrıntılarının imzalanmadan önce açıklanmayacağını belirtirken, Grönland yönetimi de anlaşmanın adanın çıkarlarını ve egemenliğini koruduğu mesajını verdi. Bu nedenle Trump’ın kullandığı “kalıcı kontrol” ifadesinin hukuki kapsamının, anlaşmanın tam metni yayımlandığında daha açık hale gelmesi bekleniyor.

ABD’NİN GRÖNLAND’DAKİ ASKERİ VARLIĞI GENİŞLEYEBİLİR

Yeni düzenleme, ABD’nin Grönland’daki askeri faaliyetlerini genişletmesine de imkan sağlayacak. Washington’ın adadaki askeri varlığı İkinci Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş dönemine kadar uzanırken, bugün ABD’nin bölgede aktif olarak kullandığı başlıca tesis Pituffik Uzay Üssü. Yeni anlaşmanın mevcut güvenlik işbirliğini genişletmesi öngörülüyor.

Danimarka da son dönemde Grönland ve Arktik savunmasına yönelik askeri kapasitesini artırıyor. Eylül ayında Grönland’da düzenlenen “Arktik Kalkanı” tatbikatına 11 NATO ülkesinden 400’den fazla asker katıldı. Tatbikatın amacı NATO’nun Arktik bölgesindeki hazırlığını ve askeri işbirliğini güçlendirmek olarak açıklandı.