Gök bilimciler, Güneş Sistemi'nde Plüton'un yörüngesinin ötesinde geçici olarak ED138 adı verilen yeni bir cüce gezegen adayı tespit etti. Gelecek gözlemlerle doğrulanması halinde ED138, Uluslararası Astronomi Birliği'nin tanıdığı Ceres, Plüton, Haumea, Makemake ve Eris'ten oluşan beş cüce gezegene katılacak.

DÜNYANIN EN BÜYÜK DİJİTAL KAMERASI BULDU

Keşif, Şili'de 2 bin 682 metre yükseklikteki bir dağın zirvesinde bulunan ve dünyanın en büyük dijital kamerasına sahip Vera C. Rubin Gözlemevi'nin verileriyle yapıldı. 2025'te faaliyete geçen teleskop, her üç günde bir tüm gökyüzünü görüntüleyebiliyor. Harvard'da astronomi öğretim görevlisi Matthew Holman, geliştirdiği bilgisayar programıyla milyarlarca hareketli nesne tespitini tararken ED138'i fark etti. Meslektaşı Mario Juric ile birlikte 20 ek gözlem bulan ekip, nesnenin yörüngesini 10 yıl geriye dönük olarak çizdi.

CERES'TEN BÜYÜK OLABİLİR

ED138'in çapının 600 ile 1.500 kilometre arasında olduğu tahmin ediliyor; bu da onu tanınan en küçük cüce gezegen Ceres'ten büyük kılıyor. Nesne, Güneş'in etrafında yaklaşık 46 astronomik birim uzaklıkta, Plüton'dan daha uzakta dönüyor. Holman, ED138'in henüz resmi olarak cüce gezegen sayılmadığını, boyutunun netleşmesinin birkaç ay sürebileceğini vurguladı.

NEDEN DAHA ÖNCE GÖRÜLMEDİ?

Çıplak gözle görülemeyen ancak yetenekli amatörlerin doğru yere baktığında görebileceği kadar parlak olan ED138'in, güney yarım kürede bulunduğu ve son 20 yıldır Samanyolu düzleminde ilerlediği için gözden kaçtığı belirtildi. Yıldızların yoğun olduğu bu bölgede hareketli nesneleri bulmak oldukça zor.

"GÜNEŞ SİSTEMİNE BAKIŞIMIZ DEĞİŞECEK"

Rubin ekibinden astrofizikçi Megan Schwamb, gözlemevinin devreye alma sürecinin başında böyle bir nesne bulmasının beklentilerin ötesinde olduğunu, teleskobun hız, derinlik ve gökyüzü kapsamının önümüzdeki yıllarda Güneş Sistemi'ne bakışımızı değiştireceğini söyledi. Holman da ED138 boyutunda başka nesnelerin de bulunabileceğini ifade etti.