5 AB ÜLKESİNDEN 2 TRİLYON EUROLUK BÜTÇEYE KESİNTİ ÇAĞRISI

Beş ülkenin liderleri, yaklaşık 2 trilyon euroluk bütçenin birkaç yüz milyar euro azaltılması ve kaynakların güvenlik, savunma, rekabet gücü ile inovasyon gibi alanlara yönlendirilmesi gerektiğini belirtti. Avrupa Komisyonunun mevcut teklifi yaklaşık 2 trilyon euro büyüklüğünde ve AB’nin ortalama gayrisafi milli gelirinin yüzde 1,26’sına karşılık geliyor.

5 ÜLKENİN LİDERİ ORTAK ÇAĞRI YAPTI

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Hollanda Başbakanı Rob Jetten, Avusturya Başbakanı Christian Stocker ve Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, AB’nin gelecek uzun vadeli bütçesine ilişkin ortak görüşlerini paylaştı. Liderler, mali kısıtlamaların bulunduğu bir dönemde yeni harcama alanlarının mevcut harcamaların üzerine eklenmesi yerine bütçe içinde yeni bir önceliklendirme yapılmasını istedi.

GÜVENLİK VE SAVUNMAYA DAHA FAZLA KAYNAK TALEBİ

Beş lider, AB’nin 2028-2034 bütçesinde güvenlik, savunma, rekabet gücü ve inovasyon alanlarına daha fazla kaynak ayrılması gerektiğini belirtti. Avrupa Komisyonu da teklifinde güvenlik ve savunmanın yanı sıra rekabet gücü, göç, enerji ve iklim dayanıklılığı gibi alanları yeni dönemin öncelikleri arasında gösteriyor.

Liderler, bu alanlara aktarılacak ilave kaynakların bütçenin toplam büyüklüğünü artırmak yerine mevcut harcamaların yeniden düzenlenmesiyle sağlanmasını istedi. AB kurumlarındaki personel sayısının artırılmasına da karşı çıkan beş ülke, üye devletlerin kendi kamu maliyelerinde uyguladığı mali disiplinin AB bütçesinde de uygulanması gerektiğini ifade etti.

ORTAK BORÇLANMAYA KARŞI ÇIKTILAR

Almanya, Danimarka, Hollanda, Avusturya ve Finlandiya, yeni harcamaların AB düzeyinde ortak borçlanmayla finanse edilmesine de karşı çıktı. Liderler, Kovid-19 salgını sonrasında oluşturulan kurtarma fonu kapsamında alınan borçların geri ödemelerinin 2028-2034 bütçesinde yaklaşık 170 milyar euroluk maliyet oluşturacağını belirtti.

Beş ülke ayrıca söz konusu borçların geri ödemelerinin ertelenmesinin sorunu ortadan kaldırmayacağını savundu. Almanya, Danimarka, Hollanda, Avusturya ve Finlandiya’nın birlikte AB bütçesinin yaklaşık yüzde 40’ını finanse ettiği, aynı ülkelerin AB üyelerinin Ukrayna’ya sağladığı ikili desteğin yaklaşık yüzde 70’ini karşıladığı belirtildi.

UKRAYNA DESTEĞİNİN SÜRDÜRÜLMESİNİ İSTEDİLER

Beş lider, Ukrayna’ya verilen desteğin Avrupa’nın güvenliği açısından sürdürülmesi gerektiğini belirtirken diğer AB ülkelerinin de daha fazla sorumluluk üstlenmesi çağrısında bulundu. Avrupa Komisyonunun mevcut bütçe teklifinde 2028-2034 döneminde Ukrayna için 100 milyar euroya kadar kaynağın harekete geçirilebilmesi öngörülüyor.

YENİ AB BÜTÇESİ 2028’DE BAŞLAYACAK

AB’nin uzun vadeli bütçesi Çok Yıllı Mali Çerçeve kapsamında yedi yıllık dönemler için hazırlanıyor. Avrupa Komisyonu, 2028-2034 dönemine ilişkin yaklaşık 2 trilyon euroluk yeni bütçe teklifini Temmuz 2025’te sundu. Komisyon teklifinde programların sadeleştirilmesi, bütçenin daha esnek hale getirilmesi ve rekabet gücü, güvenlik ile yeni ekonomik ihtiyaçlara daha fazla kaynak aktarılması amaçlanıyor.