GUTERRES’TEN BM’DE GAZZE MESAJI: “İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜMÜN YOK OLMASINA İZİN VEREMEYİZ”

Dünya genelindeki savaşlar, jeopolitik gerilimler ve uluslararası hukuka yönelik tehditlere değinen Guterres, Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’daki gelişmelere geniş yer ayırdı. Guterres’in BM Genel Sekreterliği görevi 31 Aralık 2026’da sona erecek.

Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’nun üst düzey genel görüşmeleri New York’taki BM Genel Merkezi’nde başladı. 22-28 Eylül tarihleri arasında düzenlenen görüşmeler kapsamında devlet ve hükümet başkanları ile üst düzey temsilciler Genel Kurul’a hitap ediyor.

GUTERRES’TEN GAZZE VURGUSU

Görevdeki son Genel Kurul konuşmasını gerçekleştiren Guterres, 7 Ekim 2023’ten sonra Gazze’de yaşanan yıkıma dikkat çekti. BM Genel Sekreteri, bölgede tanık olduğu tabloyu görev süresi boyunca karşılaştığı en ağır insani krizlerden biri olarak anlattı.

Guterres, Gazze’de insani yardımın kesintisiz biçimde ulaştırılması gerektiğini vurgularken Orta Doğu’da kalıcı barış için diplomasi ve uluslararası hukukun esas alınması çağrısını yineledi.

“İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜMÜ KORUMALIYIZ”

Filistin meselesinin siyasi çözümüne ilişkin mesaj veren Guterres, İsrail ve Filistin’in iki ayrı devlet olarak varlığını esas alan iki devletli çözümün korunması gerektiğini söyledi. BM Genel Sekreteri, bölgedeki gelişmelerin bu çözüm ihtimalini giderek daha fazla tehdit ettiğini belirtti.

Guterres, Genel Kurul öncesinde yaptığı açıklamada da Gazze’de insani yardımların kısıtlama olmadan ulaştırılması gerektiğini söylemiş ve “Orta Doğu’da iki devletli çözüm hayata geçirilmeden barış olmayacak” mesajını vermişti.

BATI ŞERİA İÇİN “ETNİK TEMİZLİK” UYARISI

Konuşmasında işgal altındaki Batı Şeria’ya da değinen Guterres, bölgede artan şiddet, Filistinlilerin yerlerinden edilmesi ve İsrail yerleşimlerinin genişlemesinin barış ihtimaline zarar verdiğini söyledi.

BM Genel Sekreteri, bu gelişmelerin “etnik temizlik” tehlikesini gündeme getirdiğini ifade ederek yerleşimlerin genişlemesinin iki devletli çözümün önündeki engellerden biri olduğunu vurguladı.

DÜNYA GENELİNDEKİ SAVAŞLARA DİKKAT ÇEKTİ

Guterres’in konuşması yalnızca Gazze ve Filistin meselesiyle sınırlı kalmadı. Görevde geçirdiği yaklaşık 10 yıllık dönemi değerlendiren BM Genel Sekreteri; devam eden savaşlar, iklim krizi, ekonomik eşitsizlikler, yapay zekânın hızlı gelişimi ve uluslararası kurumların karşı karşıya bulunduğu sorunlara da değindi.

Guterres, küresel sorunların yalnızca büyük güçlerin tek taraflı adımlarıyla çözülemeyeceğini savunarak çok taraflı iş birliğinin ve BM sisteminde reformun önemine dikkat çekti.

GUTERRES’İN GÖREVİ YIL SONUNDA BİTECEK

2017’den bu yana BM Genel Sekreterliği görevini yürüten Antonio Guterres’in ikinci ve son görev dönemi 31 Aralık 2026’da tamamlanacak. Yeni genel sekreterin 1 Ocak 2027’de göreve başlaması planlanırken halefinin belirlenmesine yönelik süreç de devam ediyor. Guterres ise son Genel Kurul konuşmasında görevinden ayrıldıktan sonra da barış ve BM Şartı’nın temel değerleri için çalışmayı sürdüreceği mesajını verdi.