Topkapı Sarayı'nda, Fatih Sultan Mehmet'in kütüphanesinde muhafaza edilen ve Patrik 2. Gennadios'a ait olan "İlyada Destanı" nüshası bilimsel olarak incelendi. 12-13. yüzyıla tarihlenen el yazması üzerindeki çalışmayı, gerekli izinleri alan İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Eskiçağ Tarihi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hamdi Şahin yürüttü.

260 YAPRAKLIK ESER

Ahşap kapağı baskılı deriyle kaplanan el yazması 260 yapraktan oluşuyor ve 26,2 x 19,8 santimetre ölçülerinde. Kapağın iç yüzündeki Eski Yunanca mülkiyet notunun, eserin Gennadios'un şahsi koleksiyonunda bulunduğunu gösterdiği değerlendirildi. Fransızca ve Osmanlıca etiketlerde ise eserin 13. yüzyıla ait olduğu ve Homeros'un İlyada Destanı'nı içerdiği kayıtlı.

İSTANBUL'DA YAZILMIŞ OLABİLİR

Sayfa tasarımı, yazı kalitesi ve kapsamlı şerhlerin bir arada bulunması, nüshanın İstanbul merkezli bir yazım atölyesinde kopyalanmış olabileceğine işaret ediyor. 5. yaprakta Homeros'un soy ağacı, ebeveynleri ve doğduğu yere ilişkin bilgiler ile destanın ilk kitabının özeti yer alırken, İlyada metni 7. yaprakta başlıyor.

KIRMIZI MÜREKKEPLE BEZEMELER

İncelemede kırmızı mürekkeple yapılmış düğüm ve geçme motifleri, yatay süsleme bantları, bitkisel motifli başlıklar ile kenar boşluklarında geometrik diyagramlar ve Grekçe notlar tespit edildi. Ana metin büyük ve okunaklı harflerle, açıklamalar ise daha küçük karakterlerle yazıldı. Genel olarak iyi korunan yazmanın 5. ve 7. yapraklarının kenarlarındaki tahribatlı bölümlerin, diğer nüshalarla karşılaştırılarak tamamlanması planlanıyor.

VENEDİK BAĞLANTISI

Bilim ekibi, eserin 15. yüzyılda İstanbul'dan Venedik'teki Marciana Kütüphanesi'ne götürülen Venetus A ve Townleyanus yazmalarıyla bağlantılı bir ara kopya olabileceğini değerlendiriyor.