KÜRESEL NÜKLEER HARCAMALAR TARİHİ ZİRVEYE ÇIKTI: 2025'TE 118,8 MİLYAR DOLARLIK REKOR

Nükleer Silahların Yasaklanması Takibi ve Uluslararası Nükleer Silahları Kaldırma Girişimi (ICAN) tarafından yayımlanan yeni rapora göre, dünya genelindeki nükleer silah harcamaları bir yılda yüzde 19 artarak 118,8 milyar dolara yükseldi.

Raporda, bu rakamın nükleer silahlar için şimdiye kadar kaydedilen en yüksek yıllık harcama olduğu belirtildi.

9 ÜLKE BİR YILDA 118,8 MİLYAR DOLAR HARCADI

ICAN'ın "Önceden Tasarlanmış: 2025'te Nükleer Silah Harcamaları" başlıklı raporunda, nükleer silaha sahip dokuz ülkenin geçen yıl cephaneliklerini geliştirmek ve sürdürmek için toplam 118,8 milyar dolar harcadığı ifade edildi.

Rapora göre bu miktar saniyede yaklaşık 3 bin 768 dolarlık harcamaya karşılık geliyor. Toplam harcama, 2024 yılına kıyasla 16,8 milyar dolar artış gösterdi.

Nükleer silah sahibi ülkeler arasında Çin, Fransa, Hindistan, İsrail, Kuzey Kore, Pakistan, Rusya, İngiltere ve ABD yer alıyor.

ABD TEK BAŞINA DİĞER ÜLKELERİN TOPLAMINI GERİDE BIRAKTI

Raporda en büyük payın ABD'ye ait olduğu vurgulandı. Washington yönetimi 2025 yılında nükleer silah programları için 69,2 milyar dolar harcadı.

Bu rakam, diğer sekiz nükleer silahlı ülkenin toplam harcamasından daha yüksek seviyede gerçekleşti. ABD ayrıca 12,4 milyar dolarlık artışla yıllık bazda en büyük yükselişi kaydeden ülke oldu.

Çin 13,5 milyar dolarlık harcamayla ikinci sırada yer aldı. İngiltere ise 12,6 milyar dolarlık bütçeyle Rusya'nın 9,5 milyar dolarlık harcamasını geride bırakarak üçüncü sıraya yükseldi.

Raporda ayrıca Fransa'nın 7,7 milyar dolar, Hindistan'ın 2,8 milyar dolar, Pakistan'ın 1,5 milyar dolar, İsrail'in 1,2 milyar dolar ve Kuzey Kore'nin 656 milyon dolar harcadığı bilgisi paylaşıldı.

SON 5 YILDA 471 MİLYAR DOLARLIK BÜTÇE AYRILDI

ICAN verilerine göre nükleer silahlı ülkeler son beş yılda cephaneliklerini geliştirmek ve modernize etmek amacıyla toplam 471 milyar dolar harcadı.

Raporda, mevcut programların uzun vadeli planlara dayandığı ve önümüzdeki yıllarda harcamaların daha da artmasının beklendiği belirtildi. Özellikle ABD, İngiltere ve Fransa'nın yeni nesil sistemler için milyarlarca dolarlık yatırımlar yapmayı sürdürdüğü ifade edildi.

İNSANİ İHTİYAÇLARLA KARŞILAŞTIRMA DİKKAT ÇEKTİ

Raporda nükleer silah bütçeleri ile temel insani ihtiyaçlar arasında karşılaştırmalara da yer verildi.

Buna göre nükleer silahlara bir dakikada harcanan para ile binlerce kişiye temiz su ve sanitasyon hizmeti sağlanabileceği belirtilirken, yalnızca bir günlük harcamanın yaklaşık 2 milyon insanı gıda güvensizliğinden kurtarabilecek büyüklükte olduğu ifade edildi.

Bir haftalık nükleer silah harcamasının milyarlarca kişiyi çeşitli bulaşıcı hastalıklara karşı aşılayabilecek seviyede olduğuna dikkat çekilen raporda, bir yıllık bütçenin ise milyonlarca haneye güneş enerjisi sağlayabilecek kapasitede olduğu aktarıldı.

ICAN'DAN NÜKLEER CAYDIRICILIK ELEŞTİRİSİ

Raporda görüşlerine yer verilen ICAN Programlar Direktörü Susi Snyder, dünya genelinde yaşam maliyetlerinin yükseldiği ve milyonlarca insanın temel ihtiyaçlara erişmekte zorlandığı bir dönemde nükleer silahlara ayrılan kaynakların sorgulanması gerektiğini söyledi.

ICAN Politika Başkanı Alicia Sanders-Zakre ise nükleer silaha sahip ülkelerin önümüzdeki onlarca yıl boyunca mevcut sistemlerini korumayı ve modernize etmeyi planladığını belirterek, bu durumun milyarlarca doların farklı güvenlik ve insani ihtiyaçlardan uzaklaşmasına neden olduğunu ifade etti.