MERKEZ BANKASI EYLÜL ENFLASYONUNU DEĞERLENDİRDİ: ANA EĞİLİM GERİLEDİ

Rapora göre tüketici fiyatları eylülde aylık yüzde 1,84 artarken yıllık enflasyon 1,78 puanlık düşüşle yüzde 29,73’e geriledi. TCMB tarafından takip edilen göstergeler, enflasyonun ana eğiliminin ağustos ayına kıyasla yavaşladığına işaret etti. Eylül ayında gıda fiyatları taze meyve ve sebzedeki düşüşün etkisiyle gerilerken, enerji fiyatları özellikle akaryakıttaki yükseliş nedeniyle arttı. Yeni eğitim ve öğretim yılının başlaması ise eğitim, okul servisi ve yurt ücretleri üzerinde etkili oldu.

ENERJİ ENFLASYONA YUKARI YÖNLÜ KATKI YAPTI

Eylül ayında B endeksinin yıllık değişim oranı 1,68 puan azalarak yüzde 29’a, C endeksinin yıllık değişimi ise 1,37 puan düşerek yüzde 28,70’e indi. Yıllık tüketici enflasyonuna gıda ve alkolsüz içecekler grubunun katkısı 1,40 puan, hizmet grubunun katkısı 0,70 puan, temel malların katkısı 0,05 puan ve alkol-tütün-altın grubunun katkısı 0,02 puan azalırken enerji grubunun katkısı 0,39 puan yükseldi. Mevsimsellikten arındırılmış veriler de aylık tüketici enflasyonunun ağustos ayına göre zayıfladığını gösterdi. Üç aylık ortalamalarda da düşüş kaydedilmesiyle enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlama daha belirgin hale geldi.

EĞİTİM HİZMETLERİNDE YÜZDE 14,19 ARTIŞ

Hizmet fiyatları eylülde aylık yüzde 2,15 yükselirken yıllık hizmet enflasyonu 2,63 puan azalarak yüzde 37,65’e geriledi. Eğitim hizmetlerindeki aylık yüzde 14,19’luk artış bu grupta öne çıktı. Okul servisi ücretleri yüzde 16,04 yükselirken hava yolu ile yolcu taşımacılığı ücretlerindeki yüzde 9,03’lük gerileme sonucunda ulaştırma hizmetlerindeki aylık artış yüzde 0,24 ile sınırlı kaldı. Ulaştırma hizmetlerinde yıllık enflasyon 8,66 puan düşerek yüzde 43,78 oldu. Kiralarda aylık artış yüzde 3,10 olarak gerçekleşirken yıllık kira enflasyonu yüzde 41,34’e geriledi. Lokanta ve otel grubunda fiyatlar yüzde 1,41 artarken yurt ücretlerinde okula dönüş döneminin etkisiyle aylık yüzde 19,99 yükseliş kaydedildi.

AKARYAKIT FİYATLARI YÜZDE 10,91 YÜKSELDİ

Enerji fiyatları eylülde yüzde 6,25 artarken grubun yıllık enflasyonu 6,88 puan yükselerek yüzde 46,11’e çıktı. TCMB, enerji grubundaki artışın temel sürükleyicisinin küresel gelişmelerin etkisiyle aylık yüzde 10,91 yükselen akaryakıt fiyatları olduğunu belirtti. Aynı dönemde katı yakıt fiyatları yüzde 9,41, tüp gaz fiyatları yüzde 3,88 arttı. Meskenlere yönelik elektrik fiyatlarında ise aylık bazda değişim yaşanmadı.

GIDA FİYATLARI AYLIK BAZDA GERİLEDİ

Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları eylül ayında yüzde 0,20 düşerken grubun yıllık enflasyonu 6,17 puanlık gerilemeyle yüzde 27,62’ye indi. İşlenmemiş gıdada yıllık enflasyon yüzde 24,15’e, işlenmiş gıdada ise yüzde 30,33’e geriledi. İşlenmemiş gıda fiyatlarının aylık yüzde 2,33 düşmesinde olumlu arz koşullarının etkisiyle taze meyve ve sebze fiyatlarında yaşanan gerileme belirleyici oldu. Buna karşılık beyaz et fiyatlarında artış görüldü. İşlenmiş gıdadaki aylık fiyat artışı yüzde 1,40’a yavaşlarken yemeye hazır gıdalar ile kahve ve çay fiyatlarındaki yükselişler dikkat çekti.

GİYİM, BEYAZ EŞYA VE OTOMOBİLDE FİYATLAR ARTTI

Temel mal fiyatları eylül ayında yüzde 2,11 yükselirken yıllık enflasyon yüzde 15,90 seviyesinde kaldı. Yeni sezona geçişle birlikte giyim ve ayakkabı fiyatlarında yüzde 4,01 artış gerçekleşti. Dayanıklı tüketim mallarında aylık fiyat artışı yüzde 2,02 olurken elektrikli aletlerde yüzde 3,75, beyaz eşyada yüzde 2,79, mobilyada yüzde 1,61 ve otomobilde yüzde 1,53 artış kaydedildi.

ÜRETİCİ ENFLASYONU YÜZDE 27,38’E GERİLEDİ

Yurt içi üretici fiyatları eylül ayında yüzde 2,07 yükselirken yıllık üretici enflasyonu 0,57 puan düşerek yüzde 27,38 oldu. Ana sanayi grupları içerisinde enerji fiyatları yüzde 3,55 artışla öne çıkarken ara malı fiyatları yüzde 2,04 yükseldi. Diğer ana sanayi gruplarındaki aylık artışlar ise yüzde 1,5-1,6 aralığında gerçekleşti. Sektörel verilerde tütün, rafine edilmiş petrol ürünleri ile kömür ve linyit fiyatlarındaki artışlar öne çıktı.