İRAN SAVAŞININ ENERJİ MALİYETİ 50 GÜNDE 50 MİLYAR DOLARI AŞTI

İran ile ABD ve İsrail arasında yaşanan savaşın ardından küresel enerji piyasasında oluşan kaybın boyutu daha net ortaya çıktı. Reuters’ın derlediği verilere göre savaşın başladığı 28 Şubat’tan itibaren yaklaşık 50 günlük süreçte küresel piyasaya 500 milyon varilden fazla ham petrol ve kondensat giremedi. Bu kaybın parasal karşılığının ise 50 milyar doları aştığı belirtildi.

ARZ ŞOKU ENERJİ TARİHİNE GEÇTİ

Analistlere göre yaşanan kesinti, modern enerji tarihinin en sert arz şoklarından biri olarak öne çıktı. Reuters haberinde, savaş boyunca piyasadan çekilen petrol miktarının küresel ölçekte çok büyük bir boşluk oluşturduğu ve bunun yalnızca üretim kaybıyla sınırlı kalmadığı aktarıldı. Nisan ayında karadaki ham petrol stoklarının 45 milyon varil azaldığı, mart sonundan itibaren günlük üretim kesintisinin 12 milyon varile kadar ulaştığı bildirildi.

HÜRMÜZ’DE KISMİ AÇILMA NORMALLEŞME İÇİN YETMEDİ

Ateşkes sonrası Hürmüz Boğazı’nda yeniden sınırlı tanker geçişleri başlasa da normal deniz trafiğinin henüz tam olarak kurulmadığı belirtiliyor. Reuters’a göre İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, uluslararası taşımacılığın tamamen yeniden başlaması çağrısı yaptı. Haberde, boğazdan ilk tanker konvoylarının geçmeye başladığı ancak İran’ın geçişleri sıkı şartlarla yönettiği ve tam serbest dolaşımın sağlanmadığı bilgisi yer aldı.

ÜRETİMİN ESKİ DÜZEYE DÖNMESİ ZAMAN ALACAK

Enerji piyasasında asıl baskının savaşın bitmesine rağmen üretim altyapısındaki hasardan kaynaklandığı ifade ediliyor. Reuters’ın aktardığına göre özellikle Kuveyt ve Irak’taki ağır petrol sahalarında üretimin tam kapasiteye dönmesi beş aya kadar sürebilir. Katar’daki Ras Laffan kompleksi gibi rafineri ve LNG altyapısında oluşan hasarın da toparlanma sürecini daha da uzatabileceği kaydedildi.

PETROL FİYATLARINDAKİ BASKI SÜRÜYOR

Savaş döneminde petrol fiyatlarının sert yükseldiği, 8 Nisan’da ateşkes haberleriyle birlikte Brent petrolün yüzde 13’ten fazla düşerek 94.75 dolara indiği bildirilmişti. Buna rağmen Reuters’ın sonraki haberlerinde Hürmüz geçişlerinin hâlâ savaş öncesi seviyelere ulaşmadığı ve bu nedenle enerji piyasasında belirsizliğin sürdüğü vurgulandı. Suudi Arabistan Maliye Bakanı Muhammed el-Cedaan da bazı üretici ülkelerin hızlı toparlanabileceğini, bazılarında ise bunun daha uzun süreceğini söyledi.

KÜRESEL EKONOMİYE ETKİSİ DEVAM EDİYOR

Ortaya çıkan tablo, savaşın yalnızca bölgesel güvenlik krizine yol açmadığını, aynı zamanda küresel enerji arzı, taşımacılık zinciri ve fiyatlar üzerinde de ağır bir fatura oluşturduğunu gösterdi. Reuters verilerine göre 50 milyar doları aşan üretim kaybı, savaşın enerji piyasalarında bıraktığı etkinin kısa vadede tamamen silinmeyeceğine işaret ediyor.