TRUMP'IN İRAN MESAJLARI PETROL PİYASASINDA SERT HAREKETLERE YOL AÇTI

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile anlaşma ve ateşkes ihtimaline ilişkin aylardır yaptığı açıklamalar, küresel enerji piyasalarında dalgalanmaları beraberinde getirdi. Diplomatik sürecin somut bir anlaşmayla sonuçlanmaması ise petrol fiyatlarındaki oynaklığın sürmesine neden oldu.

ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sonrasında artan jeopolitik riskler ve Hürmüz Boğazı'nda arz kesintisi yaşanabileceği endişeleri, petrol fiyatlarını son yılların en yüksek seviyelerine taşıdı.

BRENT PETROL 100 DOLAR SEVİYELERİNDE SEYRETTİ

28 Şubat'ta başlayan çatışma sürecinden bu yana Brent petrolün varil fiyatı, Trump'ın İran'a yönelik açıklamaları ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin etkisiyle yaklaşık 100 dolar seviyelerinde dengelendi.

Bu süreçte Trump'ın sık sık dile getirdiği anlaşma ve ateşkes mesajları, enerji piyasalarında fiyatlamaları etkileyen başlıca unsurlar arasında yer aldı.

TRUMP MARTTAN BU YANA EN AZ 30 KEZ ANLAŞMAYA İŞARET ETTİ

Trump, mart ayından itibaren İran ile anlaşma, ateşkes veya diplomatik çözümün yakın olduğuna ilişkin en az 30 açıklamada bulundu.

Ancak taraflar arasında kalıcı bir uzlaşı sağlanamaması, petrol piyasalarında yüksek oynaklığın devam etmesine yol açtı. "Anlaşma yakın", "Görüşmeler verimli ilerliyor" ve "Ateşkes mümkün" yönündeki açıklamalar zaman zaman fiyatlar üzerinde aşağı yönlü etki oluştururken, jeopolitik risklerin sürmesi petrolün savaş öncesi seviyelere gerilemesini engelledi.

ENERJİ PİYASASINDA DENGE ARAYIŞI SÜRDÜ

Piyasada ne tam bir normalleşme ne de tam anlamıyla derinleşen bir kriz yaşandı. Bu süreçte enerji üreticileri yüksek fiyat ortamından faydalanmayı sürdürürken, fiyatların küresel ekonomi üzerinde daha sert baskı oluşturacak seviyelere çıkması da sınırlı kaldı.

Enerji talebinin korunmasıyla birlikte özellikle ABD'li üreticiler yüksek fiyat ortamından ekonomik avantaj sağlamaya devam etti.

ABD PETROL İHRACATINDA İLK SIRAYA YERLEŞTİ

Gemi takip şirketi Vortexa'nın verilerine göre ABD'nin ham petrol ve petrol ürünü ihracatı mayıs ayında günlük yaklaşık 10,5 milyon varile ulaştı. Böylece ABD, üst üste üçüncü ayda da dünyanın en büyük petrol ihracatçısı oldu.

Aynı dönemde Rusya'nın günlük petrol ihracatı yaklaşık 7 milyon varil, Suudi Arabistan'ın ise 5,9 milyon varil seviyesinde gerçekleşti.

Geçen yıl Suudi Arabistan'ın günlük ihracatı yaklaşık 8,1 milyon varil olurken, ABD'nin 6,6 milyon varil ve Rusya'nın 5,8 milyon varil seviyesinde bulunduğu kaydedildi.

KAYA PETROLÜ SEKTÖRÜNDE FAALİYETLER HIZLANDI

Yüksek fiyat ortamı, ABD kaya petrolü sektöründeki faaliyetleri de destekledi. ABD merkezli enerji araştırma şirketi Primary Vision'ın verilerine göre savaşın başlamasının ardından sektördeki operasyonlar hız kazandı.

Şirketin Frac Spread Count ve Frac Job Count göstergelerinde artış yaşanırken, basınçlı pompalama kapasitesinin 2022'den bu yana en sıkışık seviyelere ulaştığı bildirildi.

ANLAŞMA MESAJLARI FİYATLARI ETKİLEDİ

Trump'ın Orta Doğu'da gerilimin azalabileceğine ve İran ile diplomatik çözüm sağlanabileceğine yönelik açıklamalarının ardından Brent petrol 10 Mart'ta yüzde 11,3 düşüşle 87,80 dolara geriledi.

Hürmüz Boğazı'ndan tanker geçişlerine ilişkin haberlerin etkisiyle 16 Mart'ta yüzde 6,9 değer kaybeden Brent petrol, 23 Mart'ta Trump'ın tarafların anlaşmaya yakın olduğu yönündeki açıklamalarının ardından günü yüzde 9,8 düşüşle 95,92 dolardan kapattı.

Ancak diplomatik sürecin sonuçlanmaması ve jeopolitik risklerin devam etmesi nedeniyle Brent petrol mart ayını 118,35 dolardan tamamladı.