Haber Bandı Dünya UAD: Myanmar, Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım işledi
UAD: Myanmar, Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım işledi

Uluslararası Adalet Divanı, Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım işlediğine hükmederek tarihinde ilk kez bir devleti soykırımdan sorumlu tuttu.

19 Kasım 2026 - 14:25

UAD: Myanmar, Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım işledi

Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara (Rohingya) karşı soykırım işlediğine hükmetti.

TARİHİNDE İLK KEZ BİR DEVLETİ SORUMLU TUTTU

UAD, bu kararla tarihinde ilk kez bir devleti soykırımdan sorumlu tuttu. Kararı okuyan Divan Başkanı Yuji Iwasawa, Myanmar güvenlik güçlerinin binlerce sivili öldürdüğünü, cinsel şiddet uyguladığını ve Arakanlı Müslümanların evlerini yaktığını belirtti.

Divan, Myanmar güvenlik güçlerinin 2017'de yaklaşık 10 bin kişiyi öldürdüğünün delillerle sabit olduğunu kaydetti. Operasyonlarda özellikle Arakanlı Müslümanların hedef alındığını vurgulayan Divan, yalnızca onların yerleşim yerlerinin boşaltılıp yakıldığını ve doğrudan infazlar yapıldığını tespit etti. Divan, Arakanlı Müslüman köylerinin yaklaşık yüzde 40'ının yıkıldığını, yerlerine hızla başka toplulukların yerleştirildiğini ve bunun Arakanlı Müslümanlara "dönecek yeriniz yok" mesajı verdiğini ifade etti.

HRW: KARAR NİHAİ VE TEMYİZ EDİLEMEZ

İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), kararın "dönüm noktası niteliğinde" olduğunu, nihai olduğunu ve temyiz edilemeyeceğini açıkladı. HRW Kıdemli Uluslararası Adalet Hukuk Danışmanı Maria Elena Vignoli, "UAD'nin dönüm noktası niteliğindeki kararı, Arakanlı Müslümanların Myanmar ordusu nedeniyle maruz kaldıkları acıların uzun zamandır beklenen bir kabulüdür" dedi. Vignoli, Myanmar yönetiminin karara hızla uyması ve Arakanlı Müslümanlara yönelik baskılara son vermesi gerektiğini vurgulayarak, mültecilerin Myanmar'a güvenli ve gönüllü dönüşünün sağlanması çağrısında bulundu.

İNGİLTERE ASKERİ ATAŞEYİ SINIR DIŞI EDECEK

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, UAD kararının tarihi olduğunu belirterek, Myanmar'ın Londra Büyükelçiliği Maslahatgüzarı'nı Dışişleri Bakanlığına çağırdıklarını, Myanmar'ın Londra'daki Askeri Ataşesi'ni ise sınır dışı etme kararı aldıklarını bildirdi.

Miliband, "Myanmar rejimine yönelik mevcut yaptırımlarımıza ek olarak Myanmar'ın İngiltere'deki Askeri Ataşesi'nin ülkeden sınır dışı edilmesine karar veriyor, kararı görüşmek üzere Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi toplantısının acilen düzenlenmesi çağrısında bulunuyoruz" ifadesini kullandı.

"Myanmar, karara tümüyle uymalıdır" diyen Miliband, uluslararası topluma kararın uygulanmasını, hesap verebilirliği ve adaletin sağlanmasını destekleme çağrısında bulundu.

BM'DEN "DÖNÜM NOKTASI" VURGUSU

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, "UAD'nin Myanmar'ın soykırım işlediğine hükmettiği tarihi kararını memnuniyetle karşılıyorum" diyerek, Myanmar'ın Mahkeme tarafından emredilen kapsamlı çözüm yollarını derhal uygulamaya koymasının zorunlu olduğunu vurguladı.

Türk, "Söz konusu karar, Arakanlı Müslümanlar (Rohingya) ve tüm Myanmar halkı için adaletin sağlanmasında bir dönüm noktası olmalı" ifadelerini kullandı ve UAD kararlarının hukuken bağlayıcı, nihai ve temyiz edilemez olduğunu hatırlattı.

GAMBİYA 2019'DA DAVA AÇMIŞTI

Gambiya, 11 Kasım 2019'da "1948 BM Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi"nin ihlali iddiasıyla Myanmar aleyhine dava açmıştı. Suçların işlendiği bölgeyle doğrudan bağı bulunmayan bir devlet, ilk kez yalnızca Soykırım Sözleşmesi'ne taraf olmasına dayanarak böyle bir dava açtı. Kararı Divan Başkanı Yuji Iwasawa, Lahey'deki Barış Sarayı'nda TSİ 12.00'de okumaya başladı.

Karar, UAD'nin Bosna Hersek-Sırbistan ve Hırvatistan-Sırbistan davalarının ardından soykırım iddialarının esasına ilişkin verdiği üçüncü karar oldu.

2017'DEKİ OPERASYONLAR

Myanmar ordusu, Ağustos 2017'de Arakan eyaletinin kuzeyinde "temizleme operasyonları" başlatmıştı. Katliamlar, tecavüzler ve köylerin yakılması nedeniyle yüz binlerce Arakanlı Müslüman Bangladeş'e sığınmak zorunda kalmıştı.

DAVANIN SEYRİ

UAD, 23 Ocak 2020'de oy birliğiyle geçici tedbir kararı alarak Myanmar'dan soykırım kapsamındaki eylemleri önlemesini istemişti. Divan, 22 Temmuz 2022'de Myanmar'ın ön itirazlarının tamamını reddetmişti. Esasa ilişkin duruşmalar 12-29 Ocak 2026'da yapılmış, davaya 11 ülke yazılı beyanla müdahil olmuştu. Gambiya, faillerin yargılanmasını, Arakanlı Müslümanların güvenli dönüşünün sağlanmasını ve tazminat ödenmesini talep ediyordu.

TÜRKİYE KARARI MEMNUNİYETLE KARŞILADI

Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, "Uluslararası Adalet Divanının, Myanmar'ın 2017 yılında Arakan Eyaleti'nin kuzeyinde Rohingyalara karşı soykırım işlediğine ve soykırımı önleme ve cezalandırma yükümlülüklerini ihlal ettiğine hükmeden kararını memnuniyetle karşılıyoruz." ifadesine yer verildi.

Türkiye'nin davaya başından itibaren destek beyan ettiği vurgulanan açıklamada, kararın Rohingya Müslümanlarının maruz kaldıkları sistematik zulmün tescili, adaletin temini ve hesap verebilirliğin tesisi bakımından bir dönüm noktası teşkil ettiği belirtildi. Açıklamada Myanmar'a, divan kararının gereklerini gecikmeksizin ve eksiksiz olarak yerine getirme çağrısı yapıldı.

BİNLERCE ARAKANLI MÜSLÜMAN KAMPTA TOPLANDI

UAD kararının ardından Bangladeş'teki mülteci kamplarında kalan yaklaşık 20 bin Arakanlı Müslüman, Cox's Bazar'daki kampın futbol sahasında bir araya gelerek kararın hesap verebilirlik oluşturması ve Myanmar'a dönmeleri için gerekli koşulların sağlanması talebinde bulundu.

Burada konuşan BM Genel Kurul Başkanı Rahman, "2017'de yaşananlar soykırımdı. UAD kararı sadece kağıt üzerinde kalmamalı. Kararın uygulanması sağlanmalı." dedi. Rahman, "Hiçbir karar, hayatını kaybedenleri geri getiremez ya da sevdiklerini kaybetmenin acısını telafi edemez. Ancak gerçeği kabullenmek, adalet için bir başlangıçtır." ifadesini kullandı.

MYANMAR: KARAR ADİL DEĞİL

Myanmar Devlet Başkanı Min Aung Hlaing'in sözcüsü Khine Khine Soe, UAD'nin hükmünün "oybirliğiyle alınmadığını" ve bu yüzden "adil olmadığını" öne sürdü. Mahkeme, Myanmar yönetimine Arakanlı Müslümanların evlerine güvenli şekilde dönmelerine izin verme, onlara tazminat ödeme ve soykırım şüphelilerini yargılama talimatı vermişti. UAD'nin nihai nitelikteki kararına karşı temyiz yoluna başvurulamıyor.

Kaynak İHA
YORUMLAR
{{ commentList.length }} Yorum
YORUM YAP

Seç