BİLGİSAYARLARDA YENİ DÖNEM: YAŞ BİLGİSİ İŞLETİM SİSTEMİ SEVİYESİNE TAŞINIYOR

 ABD’de kabul edilen yeni düzenlemeler, işletim sistemi ve uygulama mağazası sağlayıcılarına kullanıcıların yaş aralığını belirlemeye ve bunu uygulamalara bir “yaş sinyali” olarak aktarmaya yönelik yükümlülükler getiriyor. Ancak düzenlemelerin kapsamı eyaletten eyalete değişiyor ve mevcut metinler doğrudan her kullanıcının kimlik belgesi ya da yüz taramasıyla yaşını doğrulamasını zorunlu tutmuyor.

YAŞ BİLGİSİ CİHAZ KURULUMUNDA SORULABİLECEK

Yeni sistemin temelinde, bilgisayar veya diğer uyumlu cihazların kurulumu sırasında kullanıcının doğum tarihi, yaşı ya da yaş grubuna ilişkin bilgi vermesi bulunuyor. İşletim sistemi veya uygulama mağazası daha sonra kullanıcının tam doğum tarihini uygulamalarla paylaşmak yerine hangi yaş grubunda olduğunu belirten dijital bir sinyal sağlayabilecek. Böylece uygulamaların kullanıcıdan ayrı ayrı yaş bilgisi istemesi yerine yaş kategorisini sistem üzerinden alması amaçlanıyor. Colorado’da kabul edilen SB26-051 bu modeli açık biçimde düzenliyor ve yasanın 1 Temmuz 2028’de yürürlüğe girmesi planlanıyor.

WINDOWS GİBİ İŞLETİM SİSTEMLERİNİ DE KAPSIYOR

Colorado düzenlemesi, uygulama mağazası işleten veya bunu işletim sisteminde hazır sunan işletim sistemi sağlayıcılarına yaş bilgisinin girilebileceği bir arayüz oluşturma yükümlülüğü getiriyor. Uygulama geliştiricileri de gerekli durumlarda bu yaş sinyalini gerçek zamanlı bir API üzerinden talep edebilecek. Paylaşılabilecek bilgi ise düzenlemenin uygulanması için gereken minimum veriyle sınırlandırılıyor.

ILLINOIS’TE DE BENZER SİSTEM GELİYOR

Illinois’te kabul edilen düzenleme de işletim sistemi seviyesinde yaş kategorisinin belirlenmesini öngörüyor. İşletim sistemi sağlayıcılarının kullanıcıdan doğum tarihi veya yaş bilgisi alabileceği bir arayüz sunması ve uygulamaların talebi halinde yaş kategorisini dijital sinyal olarak iletebilmesi öngörülüyor. Illinois düzenlemesinin ilgili hükümlerinin 1 Ocak 2028’den itibaren uygulanması planlanıyor.

KİMLİK VE YÜZ TARAMASI ŞİMDİLİK ZORUNLU DEĞİL

Yeni sistemlerle ilgili en önemli tartışmalardan biri yaş bilgisinin nasıl doğrulanacağı. Mevcut düzenlemeler, tüm kullanıcıların bilgisayarlarını kullanabilmek için kimliklerini yüklemelerini veya yüzlerini taratmalarını genel bir zorunluluk haline getirmiyor. Örneğin Colorado’daki sistem kullanıcının doğum tarihi, yaşı veya yaş grubunu bildirmesi üzerine kuruluyor. Bu nedenle “bilgisayarı açmak için yüz taraması zorunlu olacak” şeklindeki bir sonuç mevcut mevzuatın doğrudan gereği değil.

GİZLİLİK TARTIŞMALARI DA BÜYÜYOR

Yaş kontrolü sistemleri çocukların çevrim içi ortamda korunmasını amaçlarken, kullanıcı gizliliği açısından da tartışılıyor. Özellikle yaşın daha kesin biçimde doğrulanmasının gerektiği sistemlerde kimlik veya biyometrik verilerin kullanılma ihtimali, kişisel verilerin nasıl saklanacağı ve hangi şirketlerle paylaşılacağı sorularını beraberinde getiriyor. Düzenlemelerde bu nedenle uygulamalara yalnızca gerekli minimum yaş bilgisinin aktarılması gibi veri sınırlama hükümleri bulunuyor.

UYGULAMALAR YAŞ GRUBUNU SİSTEMDEN ÖĞRENECEK

Modelin yaygınlaşması halinde kullanıcıların aynı yaş doğrulama işlemini her uygulamada tekrar yapmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. İşletim sistemi veya uygulama mağazası kullanıcının yaş kategorisine ilişkin bir sinyal oluşturacak, uygulamalar ise ihtiyaç duyduklarında bu bilgiyi API üzerinden talep edecek. Böylece uygulamanın kullanıcının tam doğum tarihini öğrenmesi yerine yalnızca ilgili yaş kategorisine erişebilmesi mümkün olacak.