YAPAY ZEKÂ İLE GELİŞTİRİLEN İLAÇTA DİKKAT ÇEKEN SONUÇ

Insilico Medicine tarafından yapay zekâ yardımıyla geliştirilen deneysel rentosertib ilacı, Faz IIa klinik çalışmasında idiyopatik pulmoner fibroz hastalarının biyolojik yaş göstergelerinde düşüş sağladı. Şirketin paylaştığı verilere göre bazı hastalarda tahmini biyolojik yaş yaklaşık 3 ila 4 yıl gerilerken, kullanılan ölçüm yöntemlerinden birinde fark 6 yıla kadar çıktı.

ALTI FARKLI YAŞLANMA SAATİ KULLANILDI

Araştırmacılar, ilacın biyolojik yaş üzerindeki etkisini ölçmek için daha önce bağımsız ekipler tarafından geliştirilen altı farklı “yaşlanma saati” kullandı. Bu yöntemler kişinin yalnızca kronolojik yaşına değil, hücresel ve dokusal değişimler gibi biyolojik göstergelere bakarak tahmini biyolojik yaş hesaplıyor. Faz IIa çalışmasında farklı dozlarda rentosertib verilen hastaların kan örnekleri incelendi. Plasebo verilen grupta anlamlı bir değişim görülmezken, rentosertib kullanan gruplarda altı farklı ölçüm yönteminin tamamında biyolojik yaş göstergelerinde düşüş tespit edildi.

30 MİLİGRAMLIK DOZDA 3-4 YILLIK GERİLEME

En belirgin sonuçlardan biri günde iki kez 30 miligram rentosertib alan hastalarda ortaya çıktı. Tedavinin dördüncü haftasında bu gruptaki hastaların tahmini biyolojik yaşında yaklaşık 3 ila 4 yıllık gerileme ölçüldü. Kullanılan yaşlanma saatlerinden birinde ise farkın yaklaşık 6 yıla ulaştığı açıklandı.

İLAÇ ASLINDA YAŞLANMA İÇİN GELİŞTİRİLMEDİ

Rentosertib doğrudan yaşlanmayı yavaşlatmak veya geri çevirmek amacıyla geliştirilmedi. İlaç, akciğer dokusunda kalınlaşma ve yara dokusu oluşumuna neden olan kronik ve ilerleyici idiyopatik pulmoner fibroz hastalığının tedavisi için tasarlandı. İlacın hedefinde TNIK adı verilen ve fibrozis, kronik iltihaplanma ile hücresel yaşlanmayla bağlantılı süreçlerde rol oynayan bir protein bulunuyor.

Insilico Medicine, TNIK proteinini hedef alabilecek molekülü bulmak ve geliştirmek için yapay zekâ sistemlerinden yararlandı. Yapay zekâ önce geniş biyolojik veri kümelerini analiz ederek hastalıkla bağlantılı olabilecek hedefleri belirledi, ardından hedef proteinin yapısına bağlanabilecek moleküller tasarladı. Şirket, hedefin belirlenmesinden ilaç adayının oluşturulmasına kadar geçen sürenin yaklaşık 18 ay olduğunu açıkladı.

SONUÇLARIN DOĞRULANMASI GEREKİYOR

Çalışmadan elde edilen veriler rentosertibin biyolojik yaş göstergeleri üzerinde etkili olabileceğini gösterse de araştırma küçük bir hasta grubuyla sınırlı. Ayrıca çalışmaya sağlıklı bireyler değil, idiyopatik pulmoner fibroz hastaları katıldı. Bu nedenle ölçülen değişimin doğrudan yaşlanma sürecinden mi kaynaklandığı, yoksa ilacın akciğer hastalığı üzerindeki etkisinin diğer biyolojik göstergelere yansımasından mı oluştuğu henüz kesin olarak belirlenmedi.