YENİLENEBİLİR ENERJİ YÜKSELİŞTE: DOĞALGAZIN ELEKTRİK ÜRETİMİNDEKİ PAYI GERİLİYOR

Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember tarafından yayımlanan son rapor, güneş ve rüzgar enerjisindeki büyümenin elektrik üretiminde doğalgazın payını önemli ölçüde azalttığını ortaya koydu.

Rapora göre küresel elektrik talebi son 25 yılda sanayileşme, dijitalleşme ve elektrifikasyon süreçlerinin etkisiyle iki kattan fazla büyüdü. Dünya genelindeki elektrik tüketimi 2025 yılında 31 bin 774 teravatsaat seviyesine ulaştı.

Artan talebe rağmen doğalgazın yeni elektrik ihtiyacını karşılama oranı son yılların en düşük seviyelerine indi. 2001-2005 döneminde küresel talep artışının yüzde 33'ünü karşılayan doğalgazın payı, 2021-2025 döneminde yüzde 11'e kadar geriledi.

DOĞALGAZIN PAYI BEŞ YILDA DÜŞTÜ

Küresel elektrik üretiminde doğalgazın payı 2020 yılında yüzde 23,9 seviyesindeydi. Yenilenebilir enerji yatırımlarının hız kazanmasıyla bu oran 2025 yılında yüzde 21,8'e geriledi.

Rapor, doğalgaz kullanımındaki gerilemenin geçici bir durum olmadığını, enerji sektöründeki yapısal dönüşümün sonucu olduğunu ortaya koydu. Dünyada doğalgazdan elektrik üreten 124 ekonominin 61'i üretimde daha önce ulaştığı zirve seviyeleri geride bıraktı.

GÜNEŞ ENERJİSİ BÜYÜMENİN LOKOMOTİFİ OLDU

Aynı dönemde güneş enerjisinden elde edilen elektrik üretimi 636 teravatsaat arttı. Yüzde 30'luk büyümeye ulaşan güneş enerjisi, doğalgazdaki büyümenin 17 katına çıktı ve küresel elektrik talebindeki artışın yaklaşık yüzde 75'ini tek başına karşıladı.

Rüzgar enerjisi yatırımları da birçok ülkede elektrik üretimindeki yenilenebilir kaynak payının yükselmesine katkı sağladı.

TÜRKİYE İLK SIRALARDA YER ALDI

Türkiye, doğalgazdan elektrik üretimini son 10 yılda 21 teravatsaat azaltarak bu alanda en büyük düşüş yaşayan ülkeler arasında dördüncü sıraya yerleşti.

Listede ilk sırada 80 teravatsaatlik düşüşle Japonya bulunurken, Vietnam 29 teravatsaat ve Brezilya 25 teravatsaatlik azalışla Türkiye'nin önünde yer aldı.

ENERJİ GÜVENLİĞİ DÖNÜŞÜMÜ HIZLANDIRDI

Raporda, ithal doğalgaza bağımlı ekonomilerin enerji güvenliği risklerini azaltmak amacıyla yenilenebilir kaynaklara yöneldiği vurgulandı. Özellikle Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından yaşanan enerji krizi ve fiyat dalgalanmaları, birçok ülkenin enerji politikalarında köklü değişikliklere gitmesine neden oldu.

Enerji arz güvenliği kaygıları ve fosil yakıt fiyatlarındaki oynaklık, güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarını hızlandıran başlıca faktörler arasında yer aldı.

AVRUPA'DA YENİLENEBİLİR ENERJİ ATAĞI

Japonya'da nükleer santrallerin yeniden devreye alınması ve güneş enerjisi kapasitesindeki büyüme doğalgaz talebini azaltırken, Avrupa'da da benzer bir tablo ortaya çıktı. Birleşik Krallık, İspanya ve İtalya'da son yıllarda gerçekleştirilen yenilenebilir enerji yatırımları doğalgaz kullanımını önemli ölçüde düşürdü.

2025 verilerine göre G7 ülkelerinde yenilenebilir kaynaklardan elde edilen elektrik üretimi 2 bin 544 teravatsaate ulaştı. Aynı dönemde doğalgazdan üretilen elektrik miktarı ise 2 bin 577 teravatsaat olarak kaydedildi. Böylece yenilenebilir kaynaklar, G7 ülkelerinde doğalgazı yakalama noktasına geldi.