ORTA DOĞU’DAKİ SAVAŞIN EKONOMİYE ETKİLERİ TARTIŞILIYOR

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Orta Doğu’da başlayan savaşın küresel ekonomiye etkileri giderek daha fazla konuşuluyor. Bir haftayı geride bırakan çatışmaların özellikle enerji fiyatları üzerinden dünya genelinde ekonomik dalgalanmalara yol açtığı belirtiliyor.

İngiliz merkezli BBC’nin yayımladığı analizde savaşın yalnızca askeri değil ekonomik sonuçlarının da birçok ülkeyi etkileyeceği vurgulandı. Türkiye dahil pek çok ülkenin doğrudan savaşın tarafı olmasa da ekonomik etkilerden kaçmasının zor olduğu ifade ediliyor.

PETROL FİYATLARI SAVAŞ İHTİMALİYLE YÜKSELİŞE GEÇTİ

Uzmanlara göre ABD’nin İran’a yönelik bir saldırı gerçekleştirme ihtimali bir süredir piyasalarda konuşuluyordu. Bu nedenle özellikle son haftalarda petrol fiyatlarında yaşanan yükselişin önemli ölçüde savaş beklentisiyle bağlantılı olduğu belirtiliyor.

Enerji piyasalarında en çok konuşulan risklerden biri de Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek olası bir kapanma senaryosu. Küresel petrol taşımacılığının önemli bir bölümünün geçtiği bu bölgedeki herhangi bir aksamanın enerji fiyatlarını daha da yukarı çekebileceği değerlendiriliyor.

BELİRSİZLİK GÜVENLİ LİMAN ARAYIŞINI ARTIRIYOR

Savaş ortamı finansal piyasalarda belirsizlik ve risk iştahının azalması anlamına geliyor. Böyle dönemlerde yatırımcıların genellikle güvenli liman olarak görülen varlıklara yöneldiği biliniyor.

Ancak son gelişmelerin ardından piyasaların ilk refleksi ABD uzun vadeli tahvillerini almak yerine satmak oldu. Daha sonra tahvil alımlarının bir miktar geri geldiği görülse de hangi etkinin baskın olacağı konusunda net bir tablo oluşmuş değil.

Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıyı artırabileceğini ve bunun da piyasalardaki belirsizliği büyütebileceğini ifade ediyor.

DOLARIN GÜVENLİ LİMAN ÖZELLİĞİ TARTIŞILIYOR

ABD’de son dönemde ekonomik politikalar ve kurumlarla ilgili yaşanan tartışmaların doların güvenli liman özelliğini bir miktar zayıflattığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

Bu nedenle savaş ortamında yatırımcıların geleneksel refleksleri her zaman aynı şekilde ortaya çıkmayabiliyor. Piyasalarda risk algısının hangi yönde gelişeceği savaşın süresi ve kapsamına bağlı olarak şekillenebilir.

TÜRKİYE EKONOMİSİ DE ETKİLENEBİLİR

Savaşın Türkiye ekonomisi üzerinde hem doğrudan hem de dolaylı etkiler oluşturabileceği belirtiliyor. Doğrudan etki özellikle enerji fiyatları üzerinden hissedilebilir.

Türkiye’nin net enerji ithalatçısı bir ülke olması nedeniyle petrol fiyatlarındaki yükselişin cari açığı artırabileceği ve üretim maliyetlerini yükselterek ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturabileceği ifade ediliyor.

FED POLİTİKALARI VE KÜRESEL RİSK İŞTAHI

Dolaylı etkiler ise küresel finansal koşullar üzerinden ortaya çıkabilir. ABD Merkez Bankası’nın daha sıkı bir para politikası izlemesi ve küresel risk iştahındaki düşüş gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarını azaltabilir.

Bu durumun döviz kurları üzerinde baskı oluşturabileceği belirtilirken Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın attığı son adımların da bu riskleri sınırlamaya yönelik olduğu değerlendiriliyor.

MERKEZ BANKASI’NDAN TL’Yİ DESTEKLEYEN ADIMLAR

Türk lirası üzerindeki olası baskıyı sınırlamak amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bazı adımlar attı. Haftalık repo ihalelerinin durdurulmasıyla politika faizi koridorun üst bandı olan yüzde 40 seviyesine çekilerek örtük bir faiz artışı yapılmış oldu.