YAPAY ZEKA VERİMLİLİĞİ ARTIRIYOR MU? UZMANLAR ŞÜPHELİ YAKLAŞIYOR

Bazı pazar analizlerine göre yapay zeka henüz beklenen üretkenlik sıçramasını yaratmadı. Küresel pazar analiz firması Forrester’ın baş analisti JP Gownder, mevcut ekonomik verilerin yapay zekanın üretkenliği artırdığına dair net bir sinyal içermediğini söyledi.

TEKNOLOJİ VE VERİMLİLİK ARASINDAKİ BOŞLUK

Gownder, The Register’a verdiği röportajda bilgi teknolojilerinin her zaman doğrusal biçimde üretkenliğe dönüşmediğini vurguladı. Bu durum, ekonomide sıkça Solow Paradoksu olarak adlandırılan olguyu yeniden gündeme getiriyor. Nobel ödüllü ekonomist Robert Solow’un işaret ettiği bu paradoks, bilgisayar devriminin etkilerinin her yerde görünmesine rağmen verimlilik istatistiklerinde aynı etkinin görülmemesini ifade ediyor.

Gownder, ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu verilerini örnek göstererek 1947–1973 arasında verimliliğin yılda ortalama yüzde 2,7 arttığını, kişisel bilgisayarların yaygınlaştığı 1990–2001 döneminde ise bu oranın yüzde 2,1’e düştüğünü hatırlattı. 2007–2019 döneminde verimlilik artışı yüzde 1,5 seviyesine kadar geriledi. Bu veriler, teknolojinin ekonomiye etkisinin her zaman hızlı ve belirgin olmadığını gösteriyor.

AKADEMİK ÇALIŞMALAR DA BENZER SONUÇLAR ORTAYA KOYUYOR

Yapay zeka alanında yapılan akademik araştırmalar da genel tabloyu destekliyor. MIT tarafından yapılan bir çalışmada yapay zekayı ticari süreçlerine entegre eden şirketlerin yüzde 95’inin gelirlerinde anlamlı bir artış elde etmediği görüldü. Yazılım geliştirmede kullanılan yapay zeka destekli kodlama araçlarının bazı durumlarda programcıları yavaşlattığına dair bulgular bulunuyor.

Yapay zeka ile görevleri otomatikleştirme hedefi de henüz beklentileri karşılamadı. Center for AI Safety tarafından yapılan testlerde, uzaktan çalışma görevleri verilen yapay zeka ajanlarının işleri yüzde 3’ten daha az oranda tamamladığı rapor edildi. Bazı araştırmalar yapay zekanın işyeri ilişkilerini olumsuz etkileyebildiğini, çalışanların düşük kaliteli iş çıktısını başkalarına devretme eğilimini artırdığını ortaya koydu.

GELECEKTEKİ ETKİ TARTIŞILIYOR

Gownder, üretken yapay zekanın büyük kısmının şu anda beklenen performansı göstermediğini belirtti. Yatırım getirisi sağlamayan projelerin çokluğu nedeniyle şirketlerin kitlesel işten çıkarmalara gitmediğini ancak bunun gelecekte değişebileceğini ifade etti. Forrester’ın tahminlerine göre yapay zeka ve fiziksel robotlar gibi otomasyon sistemleri 2030’a kadar işlerin yaklaşık yüzde 6’sını ortadan kaldırabilir. Bu da 10,4 milyon pozisyona karşılık geliyor.

Öte yandan bazı şirketlerin yapay zekayı işten çıkarma gerekçesi olarak kullandıktan sonra düşük maliyetli iş gücüne yöneldiği de belirtiliyor. Gownder, bu durumu dış kaynak kullanımına örnek vererek anlattı ve yapay zekanın zaman zaman ekonomik tasarruf projelerinin arkasında bir başlık olarak kullanıldığını ifade etti.